"De arbeidersklasse, haar actuele rol
en opdracht.
Concrete taken en ervaringen van de Communistische
Partij binnen de arbeiders- en vakbondsbeweging."
Brussel, 16-18 mei 2008
www.icsbrussels.org , ics@icsbrussels.org
Dé uitdaging voor de PVDA: een partij van de werkende mensen worden
Partij van de Arbeid van België
Einde 2007 ging het 8e Partijcongres van de PVDA door met als thema: "Een beginselvaste partij, een soepele partij en een partij van de werkende mensen".
We wensen een partij te worden van de werkende mensen. Wij willen een partij zijn waar arbeiders, bedienden, ambtenaren, werklozen, jongeren, intellectuelen en zelfstandigen zich "thuisvoelen". Een ledenpartij gebaseerd op basisgroepen met een goede groepsdynamiek. Een partij die de vakbonden omarmt en niet bekampt. Die zowel in bedrijven als in gemeenten sterk ingeplant is.
We zijn nu actief in bijna 120 bedrijven en kantoren en in 30 steden en gemeenten in heel het land.
Dé uitdaging voor ons is: hoe van de tientallen grote bedrijven - van meer dan 1000 arbeiders en bedienden - werkelijk bastions maken van de arbeidersstrijd?
Welke nieuwe weg besloten we op ons partijcongres in te slaan?
1. We besloten de partij meer open te zetten voor de werkende mensen, de drempels te verlagen.
2. In plaats van de confrontatie aan te gaan met de vakbonden, besloten we de vakbonden te versterken.
1. Waarom de partij openzetten? Waarom een echte ledenpartij worden?
In 2009 bestaat de PVDA 30 jaar. We hebben stevige fundamenten, een goede organisatie en brede initiatieven. Maar we hadden een echt probleem: heel wat arbeiders, bedienden en ambtenaren vonden zich niet terug in de te hoge eisen voor toetreding en werking. Arbeiders vervreemdden van ons, omdat de partij voor hen te vaak als elitair, als een partij van "supermensen" overkwam. Gewone mensen, met hun sterke en zwakke punten, herkenden zich niet in een partij die teveel gericht was op een beperkte groep kaderleden. En dat wilden we nu juist veranderen.
We hebben de partijdeuren opengezet. De nieuwe wind heeft een nieuwe groei voor de partij meegebracht: tussen december 2004 en 2007 groeide het ledenaantal met 42 %. In 2006 hadden we 2335 leden, in maart 2008 waren dat er 3115. Ons doel is om 5000 leden te hebben in 2010.
Wat veranderden we om die groei mogelijk te maken?
We legden de drempel en de eisen lager. De partij bestaat nu uit 3 verschillende niveaus en vormen van lidmaatschap:
de militante kern (nationale kaders, tussenkaders en militanten),
de groepsleden die deel uitmaken van een basisgroep: de voorwaarden voor toetreding voor dit niveau zijn: 1. deelnemen aan de partijbijeenkomsten en de werking van de basisgroep 2. een maandelijkse bijdrage van 5 euro en 3. aanvaarden dat de partij werkt volgens de statuten en congresdocumenten.
de raadgevende leden: zij betalen een jaarlijks lidgeld van 20 euro, zij verdedigen de partij en haar werking.
Elke vorm van lidmaatschap heeft haar eigen rechten en plichten. Ons doel is dat de brede kern van kaders en militanten marxistisch geschoold zijn om de brede basis van groepsleden en raadgevende leden te leiden, te begeleiden en te vormen.
We staan nog in het begin van dit veranderingsproces en we leren met vallen en opstaan.
Welke nieuwe dynamiek heeft dit meegebracht?
Een paar ervaringen. Ik was vroeger zelf vakbondsdelegee in de Antwerpse petrochemie bij Exxon. De havenstad Antwerpen heeft de grootste concentratie van chemische en petroleumbedrijven na Houston Texas, met bedrijven als Basf, Bayer, Degussa, Lanxess, Monsanto, Exxon, TotalFina, enz. Met de nieuwe aanpak, maar ook door het groeiend ongenoegen over de socialistische partijen in de regering en de algemene stakingen van december 2005, zetten meer en meer arbeiders en vakbondsmensen de stap naar de partij. Talrijke hoofdelegees en ook vakbondsvrijgestelden van die bedrijven namen een lidkaart van de PVDA. Vroeger had de partij "een extreemlinks en te radicaal profiel". Vandaag voelen die syndicalisten zich thuis in onze partij en zien ze dat de partij veranderd is. Een hoofddelegee van een groot bedrijf, kreeg de smaak te pakken en maakte op 2 maanden 13 leden, 4 collega delegees op het bedrijf en 9 familieleden. De werking is op die manier sinds begin 2006 significant gegroeid.
In Deurne, een deelgemeente van Antwerpen met 80.000 inwoners is een echte stap vooruit gezet in de regionale werking: op één jaar tijd nam het aantal basisgroepen en het aantal leden (inbegrepen raadgevende leden) flink toe.
Zij passen daarbij een aantal vuistregels toe:
1. Luister naar uw leden en neem hun mening ernstig.
2. Zorg voor goede vergaderingen met de raadgevende leden.
3. Durf taken toe te vertrouwen aan de leden. Zij kunnen en weten heel veel.
4. Wat de leden graag doen, doen ze goed.
5. Maak een goeie structuur om zo'n groep te leiden.
2.We wensen de banden met de vakbonden te versterken in plaats van met hen te breken.
In de periode 1998-2003 sloeg onze partij de weg in van het gauchisme tegenover de vakbonden.
De partij riep op tot een breuk met de "reformistische en chauvinistische vakbonden".
In 2004-2005 maakten we een balans op van die periode die volledig in tegenstelling stond met de lessen van Lenin over de vakbonden in "De linkse stroming, een kinderziekte van het communisme".
Wat is de concrete situatie in Belgie?
In België zijn er ongeveer 3 miljoen mensen vakbondslid (op 10 miljoen inwoners): 1,6 miljoen bij de christelijke vakbond, 1,2 miljoen bij de sociaal-demokratische vakbond en 200.000 bij de liberale vakbond. 75 % van de arbeiders, bedienden en ambtenaren zijn lid van de vakbonden. Ze zijn de grootste sociale organisatie in het land en bezitten het grootste anti-kapitalistisch potentieel.
De reformistische opstelling van de vakbondsleiding , "de reactionaire trekken van de vakbonden", waarover Lenin het had, deed ons begin 2000 besluiten, om te breken met de vakbonden, om te werken naar nieuwe "zuivere vakbonden".
Daarmee kopieerden we de fouten van bepaalde linkse communisten in Duitsland, die ze 80 jaar vroeger maakten. Lenin maakte toen al brandhout van hun standpunt, wanneer hij schreef: "Deze domheid begaan de linkse Duitse communisten die uit het feit dat de topleidingen van de vakbonden reactionair zijn en contrarevolutionair zijn, de conclusie trekken dat men… uit de vakbonden moet stappen" En verder schreef hij : "Men moet elk offer brengen en de grootste hinderpalen overwinnen om systematisch, hardnekkig en volhardend, geduldig propaganda te maken juist in de instellingen, verenigingen en vakbonden,al zijn het reactionaire, waar zich proletarische en half-proletarische massas bevinden."
In 2001 gingen we de confrontatie aan met de vakbond: samen met een groep syndicalisten gingen we met ongeveer 200 mensen over tot de bezetting van het ABVV-vakbondshoofdkwartier, om steun te eisen bij een proces tegen militante delegees. In die periode maakten we ook altijd openlijk kritiek op de vakbondsleiding; we vielen hen openlijk aan in onze pers en pamfletten. Het was nooit goed genoeg wat ze deden, en we vervielen daarbij soms in loze oproepen, terwijl er geen basis voor was bij de syndicalisten.
De strijd tegen het Generatiepact in 2005 pakten we aan met een andere syndicale lijn: een lijn die allianties zoekt, die al het positieve ondersteunt, die intens debatteert binnen de vakbondsstructuren. In plaats van te zoeken naar een breuk met de vakbonden, werd ons doel: ze versterken.
In die periode startten we met een 14 daagse contactbrief per mail naar de vakbonden, Syninfo genoemd. Daarmee bereiken we ongeveer 4000 belangrijke syndicalisten in dit land. Syndicalisten gebruiken argumenten uit de brief op hun vakbondsbijeenkomsten of op de werkvloer. In de brief steunen we de vakbondsacties, zoals er nu er nu gepland zijn tussen 9 en 13 juni voor de koopkracht. Op die manier ondersteunen we het vakbondsverzet en leggen we vaste banden.
De voorbije 14 dagen kenden we vakbondsverkiezingen in gans Belgie, in 6000 bedrijven waar 1,4 miljoen werknemers kunnen stemmen voor 143.000 kandidaten (13 % meer dan 4 jaar geleden). Ze kiezen hun afgevaardigden voor 2 overlegorganen: de ondernemingsraad en het veiligheidscomité. In die periode hielpen we linkse en militante kandidaten in hun campagne in de bedrijven, zonder echter als partij openlijk op te roepen om te stemmen voor deze of gene kandidaat.
Door onze positieve houding en samenwerking met de vakbondsmensen tijdens de algemene stakingen van 2005 met het Generatiepact, is er opnieuw openheid gegroeid naar de partij.
Met concreet resultaat: in 2007 lanceerden een groep linkse syndicalisten, samen met de vakbondsvoorzitters van ACV en ABVV en vele progressieven de petitie "Red de solidariteit", voor de eenheid van de arbeidersklasse in België, tegen de splitsing. Met als resultaat 120.000 handtekeningen. Begin dit jaar organiseerde PLN, Progress Lawyers Network, advocatencollectieven, een nationaal colloquium samen met de 2 grote vakbonden ACV en ABVV voor de bescherming van de delegees. 200 belangrijke vakbondsmensen namen eraan deel. En op 2 maart organiseerde onze partij voor de eerste maal een open slotzitting van ons 8e Partijcongres. 35 belangrijke linkse vakbondsmensen van ACV en ABVV waren voor het eerst als gast aanwezig met ondermeer 2 leden van het Federaal Bureau van het ABVV en 2 ABVV-voorzitters van de grootste arbeidersprovincies Luik en Antwerpen.
Op die manier willen we een echte partij worden van de arbeidersklasse.