"De arbeidersklasse, haar actuele rol
en opdracht.
Concrete taken en ervaringen van de Communistische
Partij binnen de arbeiders- en vakbondsbeweging."
Brussel, 16-18 mei 2008
www.icsbrussels.org , ics@icsbrussels.org
De Cubaanse syndicale beweging: peiler van de revolutie
Cubaanse Communistische Partij
Voorgeschiedenis
De Cubaanse syndicale beweging kan bogen op een grote eenheidstraditie in de strijd voor de eisen van de arbeidersklasse.
De voorloper van de huidige Centrale van de werknemers van Cuba (CTC) was de Nationale Arbeidersconfederatie van Cuba (CNOC), die beschouwd werd als de eerste Cubaanse proletarische centrale en die van bij het begin de klassenstrijd steunde en aanmoedigde en onder leiding van de Communistische Partij twee bekende stakingen uit de Cubaanse geschiedenis tot een goed einde bracht: de eerste in augustus 1933, doorslaggevend in de omverwerping van de dictatuur van Gerardo Machado, en de tweede in maart 1935, die brutaal neergeslagen werd door de regering Batista-Caffery-Mendieta.
Op grond van deze feiten werd de CNOC buiten de wet gesteld en werden vele van haar syndicale leiders vermoord en gevangengezet. Zo begon op de achtergrond de strijd voor de vrijlating van de politieke gevangenen en voor de legalisatie van de vakbonden.
Van 23 tot 28 januari 1939 ging in Havana het stichtingscongres door van de Confederatie van de werknemers van Cuba, met ongeveer 1500 afgevaardigden afkomstig uit 700 massaorganisaties, die de arbeider Lázaro Peña verkozen tot secretaris-generaal van de CTC, omwille van zijn opmerkelijk traject als volksleider, zijn eerlijkheid en zijn moed. Van bij het begin werd deze organisatie in het oog gehouden door de regeringen die de belangen van de Verenigde Staten deelden en net zoals ten tijde van de CNOC werden de leiders van de CTC vervolgd, gevangen genomen en vermoord.
De Cubaanse arbeidersklasse tijdens de nationale bevrijdingsstrijd
Ondanks de golf van terreur tegen de revolutionaire arbeidersbeweging namen de proletarische opstandelingen deel aan talrijke betogingen in de strijd tegen de bloedige dictatuur van Fulgencio Batista.
Op 1 januari 1959 legde de arbeidersklasse nadat het Rebellenleger had opgeroepen tot algemene revolutionaire staking, het hele land stil en kwam zij massaal op straat. Op die manier leverden de arbeiders een doorslaggevende bijdrage aan de uitschakeling van de handlangers van het imperialisme en de overwinning van de revolutie.
De arbeidersklasse tijdens de opbouw van het socialisme in Cuba
De revolutionaire overwinning van januari 1959 luidt een radicale verandering in van de situatie van de Cubaanse arbeidersklasse en de syndicale beweging. In 1961 verandert de Confederatie van Werknemers van Cuba haar naam in de Centrale van Werknemers van Cuba, die de strijdtraditie van de Cubaanse arbeidersklasse tot eer strekt.
In de nieuwe politieke, economische en sociale context, zet de Cubaanse vakbeweging een proces in gang om haar rol te herdefiniëren en om haar structuur, haar doelstellingen en werkmethoden geleidelijk aan om te vormen.
Kameraad Raúl Castro verwoordde het in 1971 zo:
"Tijdens de periode van de socialistische opbouw, een proces van scherpe strijd en titaneninspanningen – vooral indien dit in een onderontwikkeld land gebeurt, dat gebukt gaat onder een blokkade en agressie zoals in ons geval – spelen de vakbonden een uiterst belangrijke rol, al is die anders dan de rol die ze spelen in een maatschappij met kapitalistische uitbuiting... Wanneer de arbeidersklasse aan de macht is... wanneer heel de structuur van de oude maatschappij is weggeveegd, dan wordt de rol van de vakbond omgevormd, complexer, aangezien hij... het orgaan is dat de werknemers rechtstreekser betrekt bij de inspanning om de nieuwe maatschappij –hun eigen maatschappij- op te bouwen".
Onze opperbevelhebber zei in de marge van het XIV Congres van de CTC:
"… de eerste plicht van de werknemers in de Revolutie is het socialisme opbouwen, dat is hun eerste plicht, ... omdat het hun socialisme, hun maatschappij is, ... hun rijkdom, ... waken over de belangen van de werknemers ... hun rechten, ... de belangen van de werknemers doen gelden....".
In het centraal Rapport aan het Eerste Congres van de PCC, in 1975, werd de volgende evaluatie gemaakt van de rol die de Cubaanse syndicale beweging tijdens de eerste 16 jaar van onze Revolutie gespeeld had:
"De revolutionaire CTC heeft een onvervangbare rol gespeeld in alle gevechten van de revolutie voor de verdediging van de arbeidersmacht, de nationalisatie van de fundamentele rijkdommen, de alfabetisering, de mobilisatie voor de suikeroogst, het in stand houden van de productie onder de omstandigheden van een economische blokkade door het imperialisme, en zovele andere inspanningen waardoor de overwinning en de consolidatie van de eerste socialistische revolutie van het Amerikaanse continent mogelijk zijn gemaakt".
Deze stelling behoudt tot op vandaag haar volle geldigheid.
Taak van de syndicale beweging tijdens de opbouw van het socialisme
Tijdens de vergadering van december 2006 keurde de Nationale Raad van de CTC het document "De inhoud van het werk van de syndicale beweging" goed, waarin de strategische relatie tussen de partij en de syndicale beweging duidelijk wordt gedefinieerd, en gaf zo gevolg aan de akkoorden van haar XIX Congres dat in september van dat jaar had plaatsgevonden:
"Onder het socialisme is de belangrijkste opdracht van de vakbonden drager te zijn van de oriëntaties, richtlijnen en doelstellingen die de revolutionaire macht, de macht van de arbeidersklasse, bij de werkende massa’s moet binnenbrengen.
De partij is de voorhoede die bestaat, oriëntatie geeft en haar ware rol vervult in zoverre zij bij de massa’s overkomt.
De vakbonden vormen de machtigste band tussen de partij en de arbeidersklasse. De vakbonden zijn essentiële elementen in de opbouw van het socialisme, niet alleen omdat het via de vakbonden is dat de oriëntatie van de partij de hele massa bereikt, maar ook omdat het via hen is dat de gevoelens, de bekommernissen en de initiatieven van de hele massa bij de partij moeten geraken"
De Cubaanse syndicale beweging
De Centrale van de werknemers van Cuba (CTC) bestaat vandaag uit 19 deelvakbonden, waarbij 96 % van de arbeidskrachten van het land op vrijwillige basis is aangesloten en die gestructureerd zijn in alle arbeidscentra van het land.
De CTC heeft een Nationale kaderschool die de naam draagt van de historische leider van onze arbeidersklasse: Lázaro Peña, en een weekblad heeft: Trabajadores.
Er bestaat een Nationale Vergadering van Vernieuwers en Rationaliseerders (ANIR), waarin de vernieuwende kracht van onze arbeidersklasse zich ontwikkelt.
Het XIXde Congres van de CTC
De CTC hield zijn XIXde Congres in september 2006 en maakte er een kritische analyse.
Het XIXde Congres van de CTC, dat doorging in september 2006, maakte een kritische analyse van de tekorten in het vakbondswerk en de uitdagingen waarvoor de Cubaanse arbeidersbeweging vandaag staat.
In de speech die hij na zijn verkiezing hield, onderstreepte de secretaris-generaal van de CTC, Salvador Valdés, dit historische moment, deze nieuwe faze van de revolutie, met grote en diepgaande veranderingen in het politieke, economische en sociale leven van het land, met nieuwe methoden en werkstijlen en een nieuwe mentaliteit om het vakbondswerk om te vormen en te perfectioneren.
Hij zei:
"… wij moeten naar onze werknemers gaan voor een beter begrip van de historische rol die wij hebben in de opbouw van een nieuwe maatschappij ... en de wereld de voordelen van het socialisme tonen, omdat de werknemers de meest strijdbare, georganiseerde en revolutionaire kracht is, in staat de transformaties van het socialisme te verwezenlijken".
Het Congres legde de prioriteiten vast voor het werk van de CTC.
De prioriteiten van de Cubaanse syndicale beweging
De eenheid van de werknemers en van de syndicale beweging rond onze partij en de leiding van de revolutie verder consolideren en versterken.
Verder werken aan de verdieping van het politiek-ideologische werk en de opvoeding van de werknemers om te komen tot een beter begrip van hun historische rol in de opbouw van het socialisme, als eigenaars van de productiemiddelen.
De inspanningen opdrijven om een grotere syndicale deelname te bereiken aan de strijd tegen misdrijven, gebrek aan discipline, onwettige praktijken en corruptie.
Het herstelproces van de Cubaanse economie aanwakkeren, door het verhogen van de discipline, de inzet, de orde, de controle en het besparen van hulpmiddelen wat vertaald wordt in een hogere productiviteit en meer economische efficiëntie.
De actieve deelname van de werknemers in de verdediging van het socialistische vaderland promoten.
De thema’s verbonden aan arbeid, lonen, Collectieve Arbeidsovereenkomsten, integrale aandacht voor de werknemer, zijn veiligheid en zijn gezondheid, met meer efficiëntie behandelen.
De principes van het proletarisch internationalisme verder blijven ontwikkelen.
Werken aan de versterking van het Wereldvakverbond en zijn regionale structuren in Latijns-Amerika.
De strijd voor de vrijlating van de 5 helden
Naar aanleiding van de tiende verjaardag van de willekeurige gevangenzetting van de 5 Cubaanse helden, hebben de Cubaanse vakbonden een oproep gericht aan de democratische en revolutionaire vakbeweging, aan de internationale arbeidersbeweging, om hun inspanningen te verhogen om de waarheid over deze zaak bekend te maken en de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van de 5 Cubanen te eisen.
Op 2 mei laatstleden hebben 175 vakbonden, sociale en solidariteitsorganisaties tijdens een bijeenkomst in Havana naar aanleiding van de internationale Dag van de Arbeid, hun engagement bevestigd om hun acties te coördineren voor de internationale acties voor de bevrijding van de 5 Cubanen, die doorgaan van 12 september tot 8 oktober dit jaar.
In naam van onze bevolking vraag ik aan de aanwezigen op dit seminarie om zich achter deze rechtvaardige oproep voor solidariteit met de zaak van onze antiterroristische militanten te scharen.
Engagement van de arbeidersklasse voor de verderzetting van de Cubaanse revolutie
De slotverklaring van het XIX Congres van de CTC onderstreept het engagement van de Cubaanse arbeidersklasse en haar vakbeweging voor de verdediging en de verderzetting van onze revolutie en ons socialisme:
"… onze diepste overtuiging dat er in Cuba enkel een overgang zal zijn naar meer revolutie, meer sociale rechtvaardigheid, meer socialisme en dat wij Fidel voor altijd zullen vergezellen en dat wij, op het ogenblik dat de wet van het leven beslist dat hij niet meer onder ons is, op de eerste rij zullen staan om samen met Raúl en zijn kameraden, met de partij die zij hebben gesticht en die nooit zal verdwijnen, zullen vechten opdat de revolutie en het socialisme onoverwinnelijk worden".
Deze belofte weerklonk op 1 mei van dit jaar op het Plein van de Revolutie, onder de slogans:
Eenheid, Vastberadenheid en Overwinning