Bijdrage op het 12de Internationaal Communistisch Seminarie
"De Marxistisch-Leninistische Partij en het anti-imperialistisch front tegen de oorlog "
Brussel, 2-4 mei 2003

www.icsbrussels.org , ics[at]icsbrussels.org

Arthur Henson - For a Better World Publications

De oorlog tegen Irak en de noodzaak van een nieuwe communistische partij in de Verenigde Staten

Bij haar vorming na de Eerste Wereldoorlog kon de Communistische Partij van de Verenigde Staten (CPUSA) de titel van "partij van het proletariaat" opeisen. In 1957 echter, nam ze de revisionistische lijn van Kroetsjov over. Vanaf die tijd was ze alleen in naam nog een revolutionaire partij.

Het was toen de taak van de Amerikaanse communisten om een nieuwe revolutionaire partij op te richten. Vandaag zijn er nog groepen die beweren de partij te zijn. Er zijn andere groepen die het marxisme-leninisme of het marxisme-leninisme-maoïsme propageren, maar er zich niet op beroepen de partij te zijn.

De imperialistische agressie tegen Irak stelt de Amerikaanse communisten voor zeer belangrijke taken. De uitvoering ervan zal toelaten de vooruitgang te meten van de opbouw van een nieuwe partij van het proletariaat, waaraan we wanhopig nood hebben.

Irak voert een historische strijd tegen het imperialisme. Vanuit leninistisch standpunt was dit vanaf het begin duidelijk. De massabeweging heeft voor het grootste deel nog geen systematisch anti-imperialistisch standpunt en dat beperkt haar mogelijkheden.

Zo kwam er ideologische zwakte aan het licht in de strijd tegen de sancties. Reeds in mei 1991 was een team van de Harvard Medical School op bezoek in Irak. Zij vertelden dat de vooruitzichten slecht waren, tenzij er onmiddellijk ernstige maatregelen werden genomen. Die maatregelen zijn er nooit gekomen.

Toch heeft het Amerikaanse volk, op enkele uitzonderingen na, nauwelijks enige aandacht aan die situatie besteed tot rond 1995. Tegen dan was de dodentol onder de kinderen, als gevolg van de sancties, opgelopen tot honderdduizenden. Het is niet dat het volk onverschillig is. Het probleem is dat ze geen wetenschappelijke greep hebben op het imperialisme.

Er is een marxist-leninistisch-maoïstisch begrip van de oorlog nodig. Maar dat is niet genoeg. Nog meer nodig is dat de partij van het proletariaat de massa’s revolutionair begrip bijbrengt. Om dit proces te bevorderen volgt hier een analyse van de strijd van het Iraakse volk vanuit historisch-materialistisch standpunt.

Stalin stelt het belang van de nationaal-democratische revolutie tegen het imperialisme als volgt:

Op wereldschaal zal de overwinning van het Iraakse volk – die er zeker aankomt – het imperialisme verjagen uit de Perzische Golf. Hoogstwaarschijnlijk zal het ook de imperialistische greep op het Midden-Oosten breken. Dit zullen voor alle volkeren grote overwinningen zijn. De vraag is hoe dit zal gebeuren.

De geschiedenis toont aan dat de strijd tussen het sociale ontwikkelingsproces van Irak en het imperialisme een fundamentele tegenstelling is. De opmerkingen van Mao over de fundamentele tegenstelling zijn hier bijzonder van toepassing. Hij zegt:

We kunnen een aantal van de stadia in de tegenstelling tussen Irak en het imperialisme onderscheiden. Voor 1958 was Irak een semi-koloniaal, semi-feodaal land. In dat jaar werd de door de Britten gecontroleerde koning Faisal van de troon gestoten en vermoord. Het was het einde van de imperialistische politieke overheersing. Maar de Amerikaanse en Britse maatschappijen controleerden wel nog de olie van Irak.

Er volgde een woelige periode van tien jaar. (Er zijn opmerkelijke parallellen met de Franse revolutie op het einde van de 18^e eeuw.) In 1968 greep de Arabische Socialistische Baathpartij die in wezen een kleinburgerlijke partij was, de macht. De Baathpartij zorgde voor een stabiel nationalistisch regime. Een van de eerste dingen die ze deed was de diplomatieke betrekkingen met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië verbreken.

In 1972 begon Irak met de echte nationalisatie van zijn oliebronnen. Dit proces was tegen 1975 voltooid. De imperialisten slaagden er niet in de Baathpartij uit het zadel te lichten zoals ze had gedaan met het regime van Mossadech in Iran in 1952, toen hij probeerde de Iraanse olie te nationaliseren. De sleutelfiguur in de Iraakse nationalisatie was het hoofd van de veiligheidsdienst, een jonge militaire officier met de naam Saddam Hoessein.

Voor Irak begon een periode van snelle economische expansie. Er werden scholen en fabrieken gebouwd en er werd een systeem voor medische verzorging op poten gezet. Irak werd een gemiddeld ontwikkeld land, een kapitalistisch land, waar de nationale burgerij aan de macht was. De fundamentele tegenstelling trad een nieuw stadium binnen: dat tussen het opkomende Iraakse kapitalisme geleid door een nationale burgerij en het imperialisme, het hoogste stadium van het kapitalisme.

Een zelfde proces zorgde voor de omverwerping van de imperialistisch gezinde Sjah van Iran in 1979. Het is tragisch dat deze twee regimes, allebei geleid door een nationale burgerij, met elkaar in een oorlog verwikkeld raakten. Over deze oorlog bestaat trouwens veel verwarring. Sommigen denken bijvoorbeeld dat Irak Iran aanviel op aanstoken van de Verenigde Staten, die zich wou wreken voor de omverwerping van de Sjah. Dat is nonsens. De Sjah steunde samen met de Verenigde Staten en Israël een Koerdische opstand in Irak. De opstand koste 15.000 mensenlevens. Irak was blij dat de Sjah verdwenen was. Het is niet goed dat er verwarring bestaat omtrent de oorlog tussen Irak en Iran, omdat het leidt tot verwarring omtrent de door de Verenigde Staten geleide agressies.

In feite raakten Iran en Irak met elkaar slaags voor hun eigen redenen. Ze dragen beiden verantwoordelijkheid voor het uitbreken en het voortduren van de oorlog. Het toonde de beperkingen van de burgerlijke regimes in een confrontatie met het imperialisme. Achteraf gezien kun je zeggen dat niemand heeft gewonnen. Progressieven mogen in deze oorlog geen kant kiezen, want dat komt alleen het imperialisme ten goede.

Desondanks en tegen alle verwachtingen in kwam Irak in 1988 in de militaire betekenis als overwinnaar uit de strijd. Op dat ogenblik kon het zich min of meer meten met Israël voor wat betreft conventionele bewapening. En dat was een groot probleem voor Washington. De imperialisten willen dat Israël militair sterker is dan alle Arabische landen samen.

In de lente van 1990 ondernam Saddam Hoessein politieke en diplomatieke stappen in de richting van de Arabische eenheid. Hij wilde een einde maken aan de Amerikaans-Israëlische overheersing in de Golf en het Midden-Oosten. Dat was de echte reden voor de aanval van Bush senior op Irak en niet de Kuweit-crisis. De Bush-administratie en de regerende Sabah-familie van Koeweit spanden met elkaar samen om de crisis op te drijven als voorwendsel voor een aanval op Irak. De fundamentele tegenstelling verschoof naar het stadium van een openlijke oorlog.

De imperialisten riepen hun agressie uit tot een grote overwinning. Niets was minder waar. Zij hadden behoefte aan een marionettenregime in Bagdad en dat was niet gelukt. Veel militaire kracht, maar geen politieke middelen. De periode van de sancties tegen Irak brak aan.

Tegen het einde van de jaren negentig raakten een aantal Europese landen de impasse moe. Zij wilden terug normale economische relaties met Irak aanknopen. Washington kon daar niet mee akkoord gaan. De sancties beëindigen terwijl Saddam nog aan de macht was, zou een nederlaag betekenen. Toch waren de imperialistische beleidsmakers in dit stadium van oordeel dat een invasie van Irak ondenkbaar was.

Saddam verbrak zelf de patstelling. In de herfst van 2000 kon hij Frankrijk en Duitsland overhalen Iraakse olie te kopen in hun eigen munt, de euro. Iran en Venezuela overwegen nu ook op de euro over te schakelen. Dit kan het Amerikaanse imperialisme niet dulden.

Sedert 1971 wordt de olie exclusief in Amerikaanse dollars verhandeld. Dollars van handelsoverschotten kunnen dus altijd gebruikt worden voor de aanschaf van olie. Dit maakt de accumulatie van dollars als reservemunt aantrekkelijk. Geen enkele andere munt kan daarmee concurreren. De Verenigde Staten kunnen zo zonder veel negatieve effecten een enorme schuldenlast opstapelen. De dollars blijven immers in het buitenland als reserves. Zo wordt de schuldenlast eigenlijk een subsidie van een half biljoen dollar per jaar, dankzij het olie-voor-dollars-monopolie.

Toen Saddam olie begon te verkopen tegen euro’s, kwam het hele systeem in het gedrang. In antwoord daarop viel Bush junior Irak binnen en bezette het.

Het is nu al duidelijk dat Bush meer dan genoeg problemen heeft met Irak. Zoals Mao stelt, wordt de fundamentele tegenstelling scherper naarmate ze naar een oplossing evolueert.

Irak had al lang het feodalisme overwonnen. Het imperialisme kan nooit hopen hier te zegevieren. Nu reeds zijn er massale protesten die het vertrek van de bezetters eisen. De gewapende weerstand is begonnen. Garner, de militaire onderkoning, voelt zich in de steek gelaten door de krachten die hij nodig heeft om een marionnettenregime aan de macht te brengen. Om het even welke regering van Amerikaanse makelij zal door de massa’s verworpen worden. Daarom zal de gewapende weerstand gestaag groeien.

Er werden in Irak geen "massavernietigingswapens" gevonden. Bush wordt voor de ogen van heel de wereld ontmaskerd als een leugenaar en een agressor. Nochtans zijn veel mensen in de Verenigde Staten gevallen voor de opportunistische slogan "macht geeft recht". Dat is heel spijtig, want op die manier blijven de mensen blind voor de gevaren waarin zij meegesleurd zijn. Vele anderen walgen echter van al dat vlaggengezwaai. Ongetwijfeld zullen de juiste ideeën triomferen, en dat zal niet zo lang duren.

Als we het huidige stadium van de Iraakse strijd willen samenvatten, dan kunnen we dat het best doen met de woorden van Mohammed Hassan in het weekblad Solidair van de Partij van de Arbeid van België: "De communisten moeten het grootst mogelijke eenheidsfront steunen om de Arabische natie in staat te stellen de nationaal-democratische revolutie tot een goed einde te brengen. Dat betekent dat ze de imperialistische troepen uit de regio moeten verjagen en moeten breken met diegenen die pro-westerse feodale regimes ondersteunen… De communisten worden geconfronteerd met een nieuwe generatie en zij moeten met hen de dialoog aangaan, hen organiseren en mobiliseren om het Amerikaanse leger te verslaan."

Het Amerikaanse volk moet de Arabische nationaal-democratische revolutie steunen. Dat is zijn enige uitweg uit deze eindeloze keten van imperialistische oorlogen in het Midden-Oosten. De massa’s hebben behoefte aan een zeer grondig anti-imperialistisch standpunt.

Alleen de communisten kunnen de massa’s tot dit bewustzijn brengen. Nu we in het 13^e jaar en het vierde stadium van de oorlog (agressie, sancties/impasse, invasie, bezetting) zijn, kunnen we alleen maar zeggen dat dit bewustzijn er al veel vroeger had moeten zijn. De verschillende communistische organisaties moeten hun politieke lijn over deze kwestie naar voor brengen en de strijd voeren om te bepalen wat correct is.

Wie kan de communistische partij in de Verenigde Staten terug opbouwen? Zoals Marx zei, is de werkelijkheid van de ideeën een praktische zaak. De oorlog tegen Irak is een van de cruciale zaken in dit proces.

April 2003